Toranj Čamlidža u Istanbulu: Kako Je Izvedeno Nemoguće

Na brdu Küçük Čamlidža u istanbulskom kvartu Üsküdar stajalo je više od 33 razbacana čelična stuba za radio i TV emitovanje koji su godinama narušavali siluetu grada i predstavljali zdravstveni rizik za stanovnike zbog visokog elektromagnetnog zagađenja. Danas na tom istom mestu stoji jedan jedini toranj koji je promijenio sve — i koji drži svjetski rekord koji niko drugi nije uspio da dostigne.

Svjetski Rekord: 100 FM Stanica Istovremeno

Toranj Čamlidža, visok 369 metara, zvanično je prvi toranj u istoriji koji sa jedne lokacije i kroz jedan antenski stub emituje 100 FM radio kanala istovremeno — u visokom kvalitetu i bez međusobnog ometanja frekvencija. Emitovanje je počelo u septembru 2020, a svečano otvaranje održano je 29. maja 2021. godine.

Upravljačka kompanija Kule A.Ş. (ranije PTT KULE Inc.) kontaktirala je više svjetskih proizvođača opreme sa ovim zahtjevom — i gotovo svi su odgovorili da je tehnički nemoguće. Jedini koji su garantovali da mogu to izvesti bili su Rohde & Schwarz i Kathrein/SIRA.

Predajnici: Rohde & Schwarz THR9

Za predajnike je izabran njemački Rohde & Schwarz, koji je isporučio 100 komada THR9 predajnika sa tečnim hlađenjem. Ovi predajnici postižu energetsku efikasnost od 75%, što drastično smanjuje troškove struje i emisiju CO₂. Zahvaljujući kompaktnom dizajnu, više predajnika može stati u jedan rack, što je ključno za toranj koji mora da smjesti toliki broj sistema na ograničenom prostoru.

Antene: Kathrein i SIRA

Antenski sistem isporučili su Kathrein i njihova italijanska kompanija kćerka SIRA Radio Systems, osnovana 1977. i u Kathrein grupi od 1992. godine. SIRA je specijalizovana za FM i TV antene, kombinere i filtere visokih snaga — upravo onu vrstu opreme koja je bila neophodna za ovako kompleksan projekat.

Italijanska Škola i Valpadana

Nije slučajno da su Italijani bili ključni dio ovog projekta. Sjeverna Italija, posebno područje Padske nizije (Valpadana), decenijama je bila pravo poligon za ekstremne FM sisteme. Zbog kombinacije ogromne ravnice okružene Alpima i Apeninima te istorijski liberalnih medijskih zakona, u Italiji postoje stotine privatnih radio stanica koje su prisiljene da dijele isti eter. Na lokacijama poput Monte Vende italijanski inženjeri su razvili jedinstvenu ekspertizu u kombinovanju desetina FM signala bez međusobnih smetnji — i upravo ta škola je bila presudna za Istanbul.

Rezultat: Čišći Grad i Čistiji Etar

Centralizacijom svih predajnika u jedan toranj, elektromagnetno zagađenje na brdu Čamlidža drastično je smanjeno u poređenju sa prethodnim stanjem kad je 30-ak razbacanih stubova zračilo u svim pravcima. Grad je dobio čistiji vidik, a stanovnici zdravije elektromagnetno okruženje — uz bolji kvalitet radio signala za svih 100 stanica.